નવરાત્રીનો ચોથો દિવસ - માતા કુષ્માંડાની કથા, અને જાણો તેમનો ઈતિહાસ...

નવરાત્રીનો ચોથો દિવસ મા કુષ્માંડાને સમર્પિત છે.  કુષ્માંડા એ શક્તિનું ચોથું સ્વરૂપ છે.  તેઓ સૂર્ય જેવા તેજસ્વી માનવામાં આવે છે.   મંદ સ્મિતને કારણે તેઓને કુષ્માંડા નામ આપવામાં આવ્યું છે.  ચાલો જાણીએ માતા કુષ્માંડાની કથા...

 માતા કુષ્માંડાની ઉત્પત્તિ

એક દંતકથા અનુસાર, એવું માનવામાં આવે છે કે આ દેવીએ સમગ્ર બ્રહ્માંડની રચના કરી હતી.  આ જગતની આદિમ શક્તિ છે.  તેમનું નિવાસસ્થાન સૂર્યની આંતરિક દુનિયામાં છે.  માત્ર દેવી કુષ્માંડામાં જ ત્યાં નિવાસ કરવાની હિંમત અને ક્ષમતા છે.  તેથી જ તેના શરીરનું તેજ સૂર્યની જેમ ચમકવા જઈ રહ્યું છે.  કુષ્માંડા દેવીનો મહિમા તમામ દસ દિશાઓમાં અલૌકિક છે.  એવું કહેવાય છે કે બ્રહ્માંડમાં હાજર તમામ જીવોમાં જે તેજ છે તે માત્ર તેમનો પડછાયો છે.

માતાનો સ્વભાવ

 દેવી કુષ્માંડાની આઠ ભુજાઓ છે, જેમાંથી સાત ભુજાઓમાં અનુક્રમે કમંડલ, ધનુષ્ય, બાણ, કમળ-પુષ્પ, અમૃત ભરેલ કલશ, ચક્ર અને ગદા છે અને આઠમા હાથમાં જપમાળા છે જે સિદ્ધિ અને રિદ્ધિ આપે છે.  તેની સવારી સિંહ છે.  સાધકે મા કુષ્માંડાની ઉપાસના માટે અનાહત ચક્રમાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડે છે.  તેમની પૂજા કરવાથી તમામ પ્રકારના રોગ, કષ્ટ વગેરેનો નાશ થાય છે અને કીર્તિ, બળ, સ્વાસ્થ્ય અને ઉંમર વધે છે.  જો પૂજા નિયમો અને નિયમો અનુસાર કરવામાં આવે છે, તો મા કુષ્માંડાના આશીર્વાદથી, સાધક તેમના આશીર્વાદનો અનુભવ કરવા લાગે છે.

 કુષ્માંડાની પૂજા પદ્ધતિ

રોજની જેમ કલશની પૂજા કરો અને માતાને પ્રણામ કરો અને ધૂપ-દીપ પ્રગટાવો.  જો શક્ય હોય તો પૂજા માટે અનેક રંગોના આસનનો ઉપયોગ કરો.  આ પછી માતાને જળ, ફૂલ, ફળ અને મીઠાઈઓ અર્પણ કરો.  અને હંમેશની જેમ અગ્નિ પ્રગટાવ્યા પછી લવિંગ અને સોપારી ચઢાવો.  જો ઘરના કોઈપણ સભ્યને કોઈ રોગ હોય તો આ દિવસની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે.  હવે મા કુષ્માંડાના બીજ મંત્રનો જાપ કરો:

બીજ મંત્ર: 'ઐં હ્રીં દેવાય નમઃ'

 હવે દેવી કુષ્માંડા મંત્રનો જાપ કરો જે આ પ્રમાણે છે: “ॐ आई ह्रीं क्लीं कुष्मण्डायै नमः।

 હવે આરતી કરો, માતાને પ્રાર્થના કરો કે તમને સ્વસ્થ શરીર અને શુદ્ધ મન મળે અને તમે તેમની પૂજામાં તલ્લીન રહો.  અને ક્ષમાયાચના સાથે પૂજા સમાપ્ત કરો.  થોડી વાર પછી પ્રસાદ વહેંચવા દો.