ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવના 12 જ્યોતિર્લિંગ છે. આ જ્યોતિર્લિંગો દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં સ્થાપિત છે. ભગવાન શિવના આ 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંથી એક ભીમાશંકર જ્યોતિર્લિંગ છે, જેનો મહિમા વિશેષ છે. તેને ભગવાન શિવનું પ્રસિદ્ધ જ્યોતિર્લિંગ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ જ્યોતિર્લિંગના દર્શન અને સ્મરણ કરવાથી જ કષ્ટો દૂર થાય છે. આ પવિત્ર સ્થળ મહારાષ્ટ્રના પુણેથી લગભગ 110 કિમી દૂર શિરાધન ગામમાં આવેલું છે. આ ગામ સહ્યાદ્રી પર્વત પર આવેલું છે.
જણાવી દઈએ કે આ મંદિરને મોટેશ્વર મહાદેવ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ મંદિર પાસે એક નદી વહે છે, જેનું નામ ભીમા નદી છે. આ નદી આગળ જઈને કૃષ્ણા નદીમાં જોડાય છે. આ મંદિરની ઘણી વિશેષતાઓ છે. ખાસ વાત એ છે કે આ મંદિર 3,250 ફૂટની ઉંચાઈ પર આવેલું છે. એવી માન્યતા છે કે અહીં ભગવાન શિવનો વાસ છે. ભીમાશંકર (ભીમાશંકર જ્યોતિર્લિંગ શિવ મંદિર) એ ભગવાન શંકરના 12 જ્યોતિર્લિંગોમાં છઠ્ઠું સ્થાન છે.
ભીમાશંકરનું નામ આ રીતે પડ્યું, વાર્તા વાંચો.
દંતકથા અનુસાર, રાવણના ભાઈ કુંભકરણની મુલાકાત સહ્યાદ્રી પર્વત પર કરકતી નામના રાક્ષસ સાથે થઈ હતી. આ દરમિયાન બંનેએ લગ્ન કરી લીધા. લગ્ન પછી, રાવણનો ભાઈ કુંભકરણ લંકા પાછો ફર્યો, પરંતુ કરકતિ પર્વત પર જ રહ્યો. દરમિયાન કરકટીએ એક પુત્રને જન્મ આપ્યો. કરકતી અને કુંભકરણના આ પુત્રનું નામ ભીમ હતું. એક સમયે ભગવાન શ્રી રામે કુંભકરણનો વધ કર્યો હતો. દરમિયાન કરકટીએ તેના પુત્ર ભીમને દેવતાઓથી દૂર રાખવાનો નિર્ણય કર્યો. આ દરમિયાન ભીમ મોટો થઈ રહ્યો હતો અને તેના પિતા કુંભકરણના મૃત્યુનો બદલો લેવા માટે બેચેન થઈ રહ્યો હતો. દરમિયાન, ભીમે ભગવાન બ્રહ્માની તપસ્યા કરી અને તેમની પાસેથી શક્તિશાળી બનવાનું વરદાન મેળવ્યું.
તે જ સમયે, એક રાજા કામરૂપેશ્વર હતા, જે ભગવાન શિવના ભક્ત હતા. એક દિવસ ભીમે રાજાને ભગવાન શિવની પૂજા કરતા જોયો અને રાજાને કેદ કરીને જેલમાં ધકેલી દીધો, પરંતુ રાજાએ જેલમાં શિવલિંગ બનાવીને ભગવાન શિવની પૂજા કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. જ્યારે ભીમને આ વાતની જાણ થઈ તો તેણે તલવારની મદદથી રાજા દ્વારા બનાવેલા શિવલિંગને તોડવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેના પરિણામે ભગવાન શિવ સ્વયં પ્રગટ થયા. આ દરમિયાન ભીમ અને શિવ વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું. અંતે શિવે ભીમનો વધ કર્યો. પછી દેવતાઓએ ભગવાન શિવને તે જ સ્થાન પર રહેવાની વિનંતી કરી. દેવતાઓના કહેવાથી તે જ સ્થાન પર શિવલિંગના રૂપમાં ભગવાન શિવની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. ભીમ સાથેના યુદ્ધને કારણે આ જ્યોતિર્લિંગનું નામ ભીમાશંકર જ્યોતિર્લિંગ પડ્યું.
અહીં કમલજા નામનું માતા પાર્વતીનું મંદિર પણ છે.
ભીમાશંકર મંદિરની સ્થાપના પહેલા પણ શિખર પર દેવી પાર્વતીનું મંદિર છે. તે કમલજા મંદિર તરીકે ઓળખાય છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, આ સ્થાન પર જ દેવીએ ભગવાન શિવને ત્રિપુરાસુર રાક્ષસ સાથેના યુદ્ધમાં મદદ કરી હતી. અને યુદ્ધ પછી, ભગવાન બ્રહ્માએ કમળના ફૂલોથી દેવી પાર્વતીની પૂજા કરી.
મંદિરની નજીક ઘણા કુંડ આવેલા છે.
અહીંના મુખ્ય મંદિરની નજીક ઘણા કુંડ પણ આવેલા છે, જેમાં મોક્ષ કુંડ, સર્વતીર્થ કુંડ, જ્ઞાન કુંડ અને કુશારણ્ય કુંડ ખાસ છે. તેમાંથી મોક્ષ નામનો પૂલ મહર્ષિ કૌશિક સાથે સંકળાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે અને ભીમા નદી કુશારણ્ય કુંડમાંથી નીકળી હતી.
0 ટિપ્પણીઓ