શું તમે જાણો છો? પૂજા પછી હાથના કાંડા પર દોરો બંધવાના ધાર્મિક અને વૈજ્ઞનાનિક લાભ...

હિન્દુ ધર્મમાં, કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ અથવા પૂજાના કોઈપણ પ્રસંગે, લોકો તેમના હાથના કાંડા પર લાલ દોરો બાંધે છે, જે વિવિધ સ્થળોએ જુદા જુદા નામોથી ઓળખાય છે. ઘણા લોકો તેને રક્ષાસુત્ર અથવા મૌલી કહે છે, તો પછી ઘણા લોકો તેને કલાવ અને કંગના નામથી પણ ઓળખે છે. પણ શું તમે જાણો છો કે પૂજા કર્યા પછી આ દોરો કેમ બાંધવામાં આવે છે, તેનું મહત્વ શું છે. જો તમારી પાસે કોઈ જવાબ નથી, તો પછી, તમને આ સવાલનો જવાબ અમે આપીશું, ચાલો આપણે જાણીએ કે તેના મહત્વ વિશે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો.

દોરાનું શું મહત્વ છે?

એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન વામનએ અસુરના રાક્ષસ રાજા બાલીની અમરતા માટે તેની કાંડા પર રક્ષણાત્મક દોરો બાંધી દીધો હતો. રક્ષાબંધન, પ્રતીક રક્ષાબંધન, માતા લક્ષ્મી દ્વારા રાજા બાલીના હાથમાં તેમના પતિની રક્ષા માટે દોરો બાંધવમાં આવ્યો હતો.

 

રક્ષાસૂત્ર અથવા આ દોરાનો અર્થ શું છે?

નિષ્ણાતોના મતે, 'મોલી' નો અર્થ છે 'ઉપરનો ભાગ', કારણ કે મોલી કાંડામાં બંધાયેલ છે, તેથી તેને કલાવા પણ કહેવામાં આવે છે. માર્ગદર્શકો  દ્વારા, તેનું વૈદિક નામ સબ-ટ્રિબ્યુસ છે. કહેવામાં આવે છે કે શંકર ભગવાન માથા પર ચંદ્ર ધરાવે છે, તેથી જ તેને ચંદ્રમૌલી પણ કહેવામાં આવે છે. મોલી કાચા દોરા માંથી બનેલો છે, જેમાં મૂળ રૂપે 3 રંગીન દોરા (લાલ, પીળો અને લીલો) નો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ કેટલીકવાર તે 5 દોરાનો બનેલો હોય છે, જેમાં વાદળી અને સફેદ દોરો પણ વપરાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે, તેને 3 ત્રિદેવના નામે અને 5 પંચદેવના નામે બાંધવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, મૌલીને બાંધવાથી ત્રિદેવ- બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ અને ત્રણેય દેવી-લક્ષ્મી, પાર્વતી અને સરસ્વતીનો આશીર્વાદ મળે છે.

કેવી રીતે બાંધવું

પુરુષો અને અપરિણીત મહિલાઓએ તેને જમણા હાથમાં બાંધવો જોઈએ, જ્યારે પરિણીત મહિલાઓએ તેને ડાબા હાથમાં બાંધી રાખવો જોઈએ. તેને બાંધતી વખતે, તમારી મુઠ્ઠી બાંધી દેવી જોઈએ અને તમારો બીજો હાથ માથા પર રાખવો જોઈએ. દોરાને બાંધવા માટે કોઈ વિશિષ્ટ સ્થાનની જરૂર નથી, તમે તેને ગમે ત્યાં બાંધી શકો છો, પરંતુ સાવચેત રહો કે તમે આ દોરાને ફક્ત 3 વાર લપેટશો. જોકે હવે લોકો તેને ફેશન તરીકે પણ બાંધે છે, લોકો તેને ઘણી વખત લપેટી લે છે.

વૈજ્ઞનાનીક લાભ

હાથ, પગ, કમર અને ગળા પર દોરો બાંધવાથી તમને સ્વાસ્થ્ય લાભ થાય છે, કારણ કે તે ત્રિદોષ એટલે કે વટ, પિત્ત અને કફાનું સંતુલન રાખે છે. દોરો બાંધવો એ બ્લડ પ્રેશર, સ્ટ્રોક, ડાયાબિટીઝ અને લકવો જેવા ગંભીર રોગોથી બચાવવા માટે પણ ફાયદાકારક છે.